Dubbele nationaliteit in Nederland 2026: mag je je oude paspoort houden?

Volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap mag je in 2026 alleen in bepaalde gevallen twee nationaliteiten hebben: bij naturalisatie doe je als volwassene afstand, en als Nederlander verlies je je nationaliteit als je vrijwillig een andere aanneemt.

Regel 1: nieuwe Nederlanders. De overheid wil dubbele nationaliteit bij naturalisatie zoveel mogelijk beperken. Word je Nederlander via naturalisatie, dan moet je daarom afstand doen van je oorspronkelijke nationaliteit, als dat kan (Rijksoverheid).

Regel 2: bestaande Nederlanders. Neem je naast je Nederlandse nationaliteit vrijwillig een andere nationaliteit aan, dan verlies je je Nederlandse nationaliteit (Nederland Wereldwijd).

Op allebei de regels bestaan uitzonderingen. Je kunt ook vanaf je geboorte twee nationaliteiten hebben, bijvoorbeeld als een van je ouders een andere nationaliteit heeft. Volgens Rijksoverheid kun je dan voor beide nationaliteiten een paspoort hebben, zonder dat dat invloed heeft op je Nederlanderschap. De verliesregels hieronder gelden wel. Ben je via een ouder misschien al Nederlander zonder het te weten? Lees dan onze Engelstalige gids over Nederlander door afstamming.

De IND noemt 6 situaties waarin je geen afstand hoeft te doen, zoals een Nederlandse partner of een verblijfsvergunning asiel, en je kunt om vrijstelling vragen als afstand doen ernstige gevolgen voor je heeft.

Ook minderjarigen en mensen uit een land dat afstand niet toestaat, houden hun nationaliteit. Er zijn twee soorten uitzonderingen:

• Vaste uitzondering: je laat alleen zien dat je aan de voorwaarde voldoet.
• Op verzoek: je vraagt om vrijstelling, geeft een goede reden en voegt documenten toe.

Beide regel je in de verklaring die je bij de gemeente invult.

Een uitzondering betekent niet dat je je nationaliteit moet houden. Je mag er zelf voor kiezen om toch afstand te doen (IND).

Optie in plaats van naturalisatie? Bij optie, een kortere procedure voor bepaalde groepen, hoef je meestal geen afstand te doen. Alleen als je als volwassene optie aanvraagt omdat je sinds je 4e verjaardag in het Koninkrijk woont, geldt de afstandsplicht wel (artikel 6a RWN; IND).

Volgens artikel 15 van de Rijkswet op het Nederlanderschap verlies je als volwassene automatisch je Nederlanderschap als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, of als je met twee nationaliteiten 13 jaar achter elkaar buiten het Koninkrijk en de EU woont.

Heb je alleen de Nederlandse nationaliteit, dan raak je die nooit automatisch kwijt (Rijksoverheid).

1. Je neemt vrijwillig een andere nationaliteit aan. Je verliest dan je Nederlanderschap, of je nu in Nederland of in het buitenland woont (IND). Sinds 1 april 2003 gelden deze uitzonderingen (Nederland Wereldwijd):

• je bent geboren in het land van je andere nationaliteit en woont daar als je die nationaliteit aanneemt;
• je woonde vóór je 18e 5 jaar achter elkaar in het land van je andere nationaliteit;
• je bent op de dag dat je de andere nationaliteit aanneemt getrouwd met, of geregistreerd partner van, iemand met die nationaliteit.

Deze uitzonderingen gelden niet als je de Oostenrijkse nationaliteit aanneemt; dan verlies je de Nederlandse nationaliteit wel. Volgens Rijksoverheid komt dat door een verdrag met Oostenrijk. Houd je je Nederlanderschap dankzij de partneruitzondering, dan verandert een latere scheiding of het overlijden van je partner daar niets meer aan.

2. Je woont lang buiten het Koninkrijk én buiten de EU. Je kunt je Nederlanderschap verliezen als dit allemaal geldt:

• je hebt naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit;
• je woont als volwassene 13 jaar achter elkaar buiten het Koninkrijk der Nederlanden en buiten de EU (voor een kind gaat de termijn volgens Nederland Wereldwijd in op de dag dat het 18 wordt);
• je krijgt in die 13 jaar geen nieuw Nederlands paspoort, geen identiteitskaart en geen verklaring van Nederlanderschap.

(artikel 15 RWN; Nederland Wereldwijd)

Krijg je een van die documenten wel, dan begint vanaf de dag van afgifte een nieuwe termijn van 13 jaar (artikel 15, vierde lid, RWN). Een verklaring van Nederlanderschap kun je alleen aanvragen als je ooit een Nederlands paspoort of een Nederlandse identiteitskaart hebt gehad (Nederland Wereldwijd).

De regel loopt niet zolang jij, of je echtgenoot of partner, in het buitenland werkt voor de overheid van Nederland, Aruba, Curaçao of Sint Maarten, of voor een internationale organisatie waarin het Koninkrijk is vertegenwoordigd. Woon je korter dan 1 jaar in het Koninkrijk of de EU, dan loopt de termijn gewoon door; een langer verblijf stopt de telling, en die begint opnieuw als je weer vertrekt (artikel 15 RWN; IND).

Woon je in het Verenigd Koninkrijk? Sinds 1 januari 2021 hoort het VK niet meer bij de EU. Volgens Nederland Wereldwijd loopt de termijn van 13 jaar daar vanaf 1 januari 2021, of vanaf de dag dat je er later bent gaan wonen.

Vraag je paspoort op tijd aan. Volgens Nederland Wereldwijd kan het 3 maanden duren voordat je een nieuw paspoort of een nieuwe identiteitskaart hebt, en de datum van afgifte moet binnen de 13 jaar vallen. Maak dus minstens 3 maanden vóór het einde van de termijn een afspraak.

Tot 1 april 2022 was de termijn 10 jaar. Liep die 10 jaar vóór 1 april 2022 af, dan ben je je Nederlanderschap al kwijt (Nederland Wereldwijd).

Wat gebeurt er als je de termijn mist? Het verlies gaat automatisch. Ook minderjarige kinderen kunnen hun Nederlanderschap verliezen, bijvoorbeeld als beide ouders het niet meer hebben. Daarop bestaan uitzonderingen, en een kind blijft Nederlander zolang een ouder Nederlander is (artikel 16 RWN; Nederland Wereldwijd). Ben je je nationaliteit op of na 1 november 1993 verloren en heb je geen andere EU-nationaliteit, dan kun je die misschien via de optieprocedure terugkrijgen, als het verlies van je EU-burgerschap toen een groot nadeel voor je was (Nederland Wereldwijd). Over plannen om de 13-jaarregel te veranderen lees je hieronder.

Tegen een afwijzing van je naturalisatieverzoek maak je binnen 6 weken bezwaar bij de IND, zegt het Juridisch Loket; die termijn staat in artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

In het besluit staat tot welke datum je bezwaar kunt maken (IND). Weigert de IND je vrijstelling en wil je toch Nederlander worden, dan vul je volgens de IND een nieuwe verklaring in dat je afstand doet (IND). Wordt je bezwaar afgewezen, dan kun je in beroep bij de rechtbank, ook binnen 6 weken. Ben je te laat, dan wordt je bezwaar of beroep niet-ontvankelijk verklaard, tenzij je redelijkerwijs niets te verwijten valt (artikel 6:11 Awb).

Denk je dat je je Nederlanderschap automatisch bent kwijtgeraakt? De IND kan niet voor je vaststellen of je je nationaliteit hebt verloren; de vragenlijst van Nederland Wereldwijd geeft een eerste indicatie (IND).

Hoe een bezwaarprocedure tegen de IND werkt, lees je in onze Engelstalige gids IND-afwijzing: bezwaar en termijnen. Weinig inkomen? Kijk of je in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Let wel: voor de naturalisatieaanvraag zelf geeft de Raad voor Rechtsbijstand geen toevoeging, tenzij je zaak juridisch of feitelijk ingewikkeld is; bij een geschil met de staat over naturalisatie kan dat wel (Raad voor Rechtsbijstand). Gratis eerste informatie krijg je bij het Juridisch Loket. Op onze pagina juridische hulp zie je welke route bij welke vraag past.